Communiceren

Voor- of napraten met interactief beleid is meer uitzondering dan regel
Vanuit de verschillende communicatiefuncties bij de overheid blijft het onderwerp interactief communiceren (IC) achter bij de verwachtingen. Deze aanpak lijkt mede door bezuinigingen te vaak in de kast te worden gezet terwijl toepassing leidt tot draagvlak, kennisverrijking, minder vertragingen en positieve kosteneffecten voor de samenleving. Voorbeelden te over zogezegd.

Met de voorvorm, interactieve beleidsvorming (IB), komt de bewuste burger, organisatie en instelling vroegtijdiger in het beeld van de overheid en kan deze reageren op (voor)genomen beleidsvormen. Het beeld van de onmachtige burger die achter de feiten aansjokt lijkt met IB van de baan. Maar de opvattingen wat bestuur en politiek onder IB verstaan zijn beeldbepalend voor haar succes. Daarbij zijn minimaal 2 dimensies van belang, de richtingsacceptatie en de randvoorwaarden die aan een interactief proces wordt gegeven.

IB wordt vaak veilig toegepast als de richting al vaststaat en ook de randvoorwaarden al zijn vastgesteld. Daarmee verwordt IB tot interactief communiceren (IC), het uitwisselen van argumenten en het verrijken van oplossingsrichtingen met tegen- en voorstanders met een duidelijke oplossingsrichting. Nobeler is het echter als de overtuiging van het eigen gelijk van de initiatiefnemers (politiek en bestuur die komen tot een interactief beleidsvoorstel) vooraf al is ingeruild voor het geloof in een zinnige wisselwerking tussen zoveel mogelijk relevante instanties, instellingen en personen. Voorwaarde bij IB is dan wel dat de beleidspositie niet verwordt tot het praten over lucht omdat de locatie nog onbekend is, op een "not in any backyard"-discussie (NIABY) zit niemand te wachten.

Het blijft bij IB dan de politiek die voorafgaand aan de finale besluitvorming de argumenten van de actoren moet afwegen nadat de interactieve fase van IB is afgesloten. Vooral daarmee worden voorkeuren en bezwaren vooraf gehoord en ingevuld en kunnen argumenten worden uitgewisseld tussen meer groepen dan binnen bestuur en politiek alleen. En daarmee kan worden aangetoond of bezwaarprocedures vooral worden toegepast vanuit een goed recht of meer als hindermacht toegepast worden om beleidsvoortgang te frustreren. En met het toepassen van werkelijke IB komt de nut en de noodzaak discussie over de toekomst van bezwaarprocedures daarmee meer tot zijn recht.  

Dit artikel is mede gebaseerd op de publicatie "Technopolitiek met interactieve beleidsvorming" (Leiden, 1998).